W warunkach standardowych krew powinna być pobierana na czczo, chyba, że lekarz zadecyduje inaczej. O fakcie zjedzenia posiłku lub przyjęcia leków należy poinformować pielęgniarke pobierającą krew.

LIPIDOGRAM (cholesterol całkowity, trójglicerydy, cholesterol HDL i LDL)
Przed badaniem pacjent powinien być na czczo przez 14 godz. W dniu poprzedzającym badanie należy zastosować lekkostrawną i niskotłuszczową dietę. Nie należy spożywać alkoholu ani wykonywać dużego wysiłku fizycznego.

BADANIE OGÓLNE MOCZU
Jest to podstawowe badanie oceniające nie tylko stan nerek i dróg moczowych, ale również powala na wykrycie wielu chorób ogólnoustrojowych. Do badania najlepsza jest próbka moczu pobrana rano, po przerwie nocnej. Materiał do badania należy dostarczyć w specjalnie przeznaczonym do tego pojemniku, który jest dostępny w aptece. Pojemnik należy dokładnie podpisać (imię, nazwisko, wiek). O ile lekarz nie zaleci inaczej, mocz powinien pochodzić ze środkowego strumienia (należy oddać pierwszą porcję moczu do toalety, zaś kolejną oddać do pojemnika). Pobrana próbka powinna być dostarczona do gabinetu zabiegowego w ciągu max. 2 godzin. Badania nie należy wykonywać w okresie miesiączkowania oraz w pierwszych 3 dniach po zakończeniu miesiączki.

DOBOWA ZBIÓRKA MOCZU
Rozpoczynamy rano oddając pierwszą poranną porcję moczu do toalety. Od następnej porcji mocz oddajemy do słoja (o znanej objętości 2-3 litry). Ostatnia porcja to pierwsza poranna porcja moczu z dnia następnego. Oznaczenie dobowego wydalania wapnia, fosforu oraz magnezu wymaga zakwaszenia moczu – w tym celu należy wlać 2 łyżki octu spożywczego (10%) do naczynia w którym będzie zbierany mocz. Po zakończeniu zbiórki dobowej mocz należy wymieszać, zmierzyć jego ilość, a następnie odlać niewielką ilość do badania do jednorazowego pojemnika. Pojemnik należy opisać podając imię, nazwisko oraz ilość moczu całkowitego.

POBRANIE MOCZU NA POSIEW
Na badanie istotny wpływ ma higiena skóry okolic ujścia cewki moczowej, dlatego należy obmyć ją kilkakrotnie zmienianymi jałowymi gazikami od przodu w kierunku odbytu. Do badania najlepszy jest mocz pobrany rano, po przerwie nocnej, przed rozpoczęciem antybiotykoterapii lub 4-5 dni po jej zakończeniu. Do badania stosujemy specjalny pojemnik jałowy, otwarty bezpośrednio przed użyciem, nie należy dotykać wewnętrznych powierzchni pojemnika. Próbkę pobieramy tak jak w przypadku badania ogólnego moczu.

GASTROSKOPIA
Jest to podstawowe badanie oceniające bezpośrednio śluzówkę żołądka, odźwiernika i dwunastnicy. Jednocześnie umożliwia w trakcie zabiegu pobranie do dalszego badania wycinka tkanki budzącej podejrzenie zmian chorobowych lub w celu wykonania tzw. testu urazowego pozwalającego wykryć obecność bakterii Helicobacter pylori.

Na 6 godzin przed wykonaniem badania należy powstrzymać się od jedzenia i picia, wyjątkiem są leki stale przyjmowane przez pacjenta, które można popić niewielką ilością wody. Przed badaniem należy wyjąć ewentualne protezy zębowe. Przed wprowadzaniem endoskopu, lekarz znieczula miejscowo gardło. Zalecana jest koncentracja na spokojnym, głębokim oddychaniu, pozwalająca nieco złagodzić nieprzyjemne objawy występujące w trakcie badania.
Po gastroskopii pacjent przez 1 godzinę nie powinien jeść i pić ze względu na znieczulone gardło i możliwość zakrztuszenia się.

Przeciwwskazaniem do wykonywania badania gastroskopii są ciężkie choroby serca, układu oddechowego i zaburzenia krzepnięcia.

Po wykonaniu badania pacjent otrzymuje jego zapis na nośniku cyfrowym (DVD).


GASTROSKOPIA BEZSTRESOWA (PRZEZNOSOWA)
Gastroskopia metodą przez nos, jest najbardziej komfortowym i najmniej inwazyjnym badaniem górnego odcinka przewodu pokarmowego. Dedykowana jest pacjentom, którzy posiadają bardzo silny odruch wymiotny lub inne przyczyny uniemożliwiające wykonanie badania. Zaletą jest wykonanie badania cienkim gastroskopem o grubości 5,9mm, który podczas badania nie dotyka języka. Tym samym nie wywołuje odruchu wymiotnego, a pacjent może swobodnie mówić podczas całego badania, może zadawać pytania i informować na bieżąco o niepokojących objawach, co zwiększa bezpieczeństwo badania.

Podobnie jak gastroskopia klasyczna, pozwala zobrazować zmiany w obrębie przełyku, żołądka i dwunastnicy oraz pobrać wycinki do dalszego badania. Badanie wykonuje się w znieczuleniu miejscowym, dzięki czemu po badaniu trwającym ok. 15 min. pacjent może wrócić do swoich zajęć. Przez co najmniej 6 godzin przed badaniem należy pozostawać na czczo, jest to konieczne, żeby móc uwidocznić błonę śluzową żołądka i dwunastnicy.

Gastroskopia przeznosowa jest badaniem bezpiecznym, możliwe jest ewentualne spowodowanie niewielkiego krwawienia z błony śluzowej nosa, które ustępuje samoistnie.

Przeciwwskazaniem do wykonania badania jest obustronne zwężenie jamy nosa, skrzywienie przegrody nosowej – uniemożliwiające wprowadzenie gastroskopu.

KOLONOSKOPIA
Polega na wprowadzeniu przez odbyt specjalnego wziernika i obejrzeniu całego jelita grubego oceniając  morfologiczną powierzchnię błony śluzowej jelita grubego. Obraz ogląda się w odpowiednim powiększeniu na monitorze. Przy zastosowaniu dodatkowych instrumentów istnieje możliwość pobrania wycinków śluzówki do badania histopatologicznego i wykonanie zabiegów endoskopowych (np. usunięcie ewentualnych polipów).

Na trzy dni przed wykonaniem badania należy pozostać na diecie lekkostrawnej bez owoców, warzyw i ciemnego pieczywa.
Dzień przed badaniem nie należy spożywać żadnych posiłków, jedynie płyny w dowolnej ilości (bez dodatków), a ok. godz. 12.00. przyjąć preparat Fortrans (dostępny na receptę, zawartość 4 saszetek rozpuszczamy w 4 litrach wody niegazowanej, następnie w ciągu 3-4 godzin należy wypić cały przygotowany roztwór). Ok. godz. 22.00. należy wykonać pierwszą wlewkę doodbytniczą (ENEMA, do kupienia w aptece bez recepty), nie należy jeść kolacji.
W dniu badania należy pozostać na czczo (wyjątkiem są leki stale przyjmowane, które można popić 1-2 łyżkami wody), 2 godz. przed badaniem wykonać drugą ENEMĘ.

Po zakończeniu badania, celem uniknięcia dyskomfortu można zastosować Espumisan (3 x 2 tbl.) lub No-Spa (3 x 1 tbl.)
Przeciwwskazaniem do wykonania badania są: ostra choroba niedokrwienna serca, wysokie ciśnienie tętnicze, tętniak aorty, duszność w spoczynku, skłonności do krwawień (skaza krwotoczna), ciąża, krwawienie miesiączkowe, uczulenie na leki, jaskra, choroby psychiczne.

MAMMOGRAFIA
Jest to metoda polegająca na rentgenograficznym uwidocznieniu sutka za pomocą miękkich promieni rentgenowskich. Zadaniem mammografii jest uzyskanie obrazu tkanek miękkich piersi i rozpoznanie nieprawidłowości związanych z ich budową, obecnością guzów, w tym przede wszystkim raka.Podstawowa mammografia powinna być wykonana w 37 roku życia, a następnie co 2 – 3 lata powtarzana. Od 50 roku życia badanie należy wykonywać systematycznie raz w roku.
Badanie nie wymaga przygotowania, najlepiej wykonywać je między 5 – 12 dniem cyklu miesiączkowego.  W dniu badania nie powinno się stosować dezodorantu, talku, balsamu ani kremu w górnej połowie ciała.
Kobiety po menopauzie badanie mogą wykonać w dowolnym dniu.
Na badanie należy zgłosić się ze skierowaniem i wynikami poprzednich badań USG i mammografii, jeśli były wykonywane.

PRÓBA WYSIŁKOWA (STRESS-TEST)
Jest badaniem umożliwiającym ocenę wydolności fizycznej organizmu. Badanie to zmuszając organizm do zwiększonej pracy, przy jednoczesnym monitorowaniu zapisu EKG
i kontroli ciśnienia tętniczego krwi, pozwala ocenić wydolność układu krążenia. Jest pomocne w rozpoznawaniu i ocenie skuteczności leczenia choroby wieńcowej. Badanie jest wykonywane tylko na zlecenie lekarza.
Bezpośrednio przed próbą wysiłkową badany nie powinien palić papierosów, spożywać posiłku, pić mocnej kawy czy herbaty. Dotychczas przyjmowane leki należy przyjąć lub odstawić zgodnie z zaleceniami lekarza kierującego na badanie.
Po badaniu wskazany jest kilkunastominutowy odpoczynek w poczekalni przed gabinetem.
Przed badanieM, należy zgłosić lekarzowi aktualnie przyjmowane leki i przebyte choroby serca, a w trakcie badania wszystkie nagłe dolegliwości np. ból w klatce piersiowej, duszność.

REKTOSKOPIA
Polega na badaniu kanału odbytu i odbytnicy przy użyciu rektoskopu (metalowy wziernik długości do 20-30 cm, do którego doprowadzone jest oświetlenie). Podczas badania pacjent przyjmuje pozycję kolankowo-łokciową z rozstawionymi kolanami. U osób ciężko chorych lub ze zmianami w układzie kostno-mięśniowym, gdy nie jest możliwe przyjęcie wspomnianej pozycji, badanie wykonuje się w ułożeniu bocznym (pacjent ma przykurczone uda, pośladki są nieco wysunięte poza brzeg stołu, tułów nieco skręcony tak, że brzuch jest zwrócony do stołu).
Badanie umożliwia ocenę stanu morfologicznego błony śluzowej badanego odcinka jelita grubego oraz pozwala na pobranie materiału do badania histopatologicznego i bakteriologicznego.
Do badania rektoskopowego należy się przygotować:
Na trzy dni przed: dieta lekkostrawna bez owoców, warzyw i ciemnego pieczywa
Dzień przed badaniem: godz. 22⁰⁰ wykonać pierwszą wlewkę doodbytniczą przy zastosowaniu ENEMY (kupujemy w aptece bez recepty), nie należy jeść kolacji.
W dniu badania: na czczo, 2,5 godziny przed badaniem wykonać drugą ENEMĘ a jeżeli badanie jest po południu, w dniu badania dopuszczalne jest lekkie śniadanie

REZONANS MAGNETYCZNY
Badanie to polega na umieszczeniu pacjenta w komorze aparatu, w stałym polu magnetycznym. Badanie to umożliwia w sposób całkowicie nieinwazyjny ocenę struktur anatomicznych całego człowieka w dowolnej płaszczyźnie i także trójwymiarowo,  a szczególnie dobrze ocenę ośrodkowego układu nerwowego (mózg i kanał kręgowy) i tkanek miękkich kończyn (tkanki podskórne, mięśnie i stawy).
Obecnie jest to metoda pozwalająca w najlepszy sposób ocenić struktury anatomiczne oraz ewentualną patologię z dokładnością do kilku milimetrów. Badanie służy także ocenie naczyń całego organizmu (tzw. angiografia rezonansu magnetycznego). Jest to badanie całkowicie nieinwazyjne, gdyż w przeciwieństwie do innych badań radiologicznych nie wykorzystuje promieniowania rentgenowskiego, lecz nieszkodliwe dla organizmu pole magnetyczne i fale radiowe.
Podczas trwania całego badania pacjent nie może się ruszać, gdyż jakiekolwiek ruchy powodują niemożność prawidłowego odczytania obrazu. W niektórych sytuacjach do pełniejszej oceny wymagane jest podanie dożylnego środka cieniującego.
Badanie jest wykonywane tylko na zlecenie lekarza.
Na badanie należy zgłosić się na czczo (co najmniej 6 godzin wcześniej nie należy przyjmować pokarmów stałych). W przypadku badania jamy brzusznej wskazane jest wcześniejsze zastosowanie środków hamujących ruchy (perystaltykę) jelit. Małym dzieciom przed badaniem podaje się środki uspokajające. W przypadku badania oczodołów należy zmyć makijaż. Nie wolno wchodzić do pomieszczenie z telefonem komórkowym, zegarkiem oraz z kartami magnetycznymi (karty bankomatowe, kredytowe itp.) gdyż te mogą ulec rozmagnesowaniu.
Przeciwwskazaniem do wykonania badania są:
- wszczepiony rozrusznik serca
- metalowe ciała obce w tkankach miękkich (np. klipsy naczyniowe po operacjach laparoskopowych lub odłamki w sąsiedztwie naczyń, narządów miąższowych lub w oku, płytki ortopedyczne, itp)
- klaustrofobia

Informacje, które należy zgłosić wykonującemu badanie:
Przed badaniem:

W czasie badania:

Podczas badania pacjent, pomimo zamknięcia ma ciągłą możliwość kontaktu z badającymi.
W czasie badania pacjent powinien natychmiast zgłaszać:

• Wszelkie nagłe dolegliwości (np. uczucie klaustrofobii)
• Jakiekolwiek objawy po podaniu dożylnego środka cieniującego (duszność, zawroty głowy, nudności)

SIGMOIDOSKOPIA
Polega na wprowadzeniu przez odbyt specjalnego wziernika i obejrzeniu odbytu, odbytnicy, esicy i zstępnicy, czyli ok. 70cm odcinka przewodu pokarmowego. Obraz ogląda się w odpowiednim powiększeniu na monitorze. Przy zastosowaniu dodatkowych instrumentów istnieje możliwość pobrania wycinków śluzówki do badania histopatologicznego i wykonanie zabiegów endoskopowych (np. usunięcie ewentualnych polipów).

Na trzy dni przed wykonaniem badania należy pozostać na diecie lekkostrawnej bez owoców, warzyw i ciemnego pieczywa.

Dzień przed badaniem obowiązuje dieta płynna, a ok. godz. 12.00. przyjąć preparat Fortrans (dostępny na receptę, zawartość 4 saszetek rozpuszczamy w 4 litrach wody niegazowanej, następnie w ciągu 3-4 godzin należy wypić cały przygotowany roztwór). Ok. godz. 22.00. należy wykonać pierwszą wlewkę doodbytniczą (ENEMA, do kupienia w aptece bez recepty), nie należy jeść kolacji.

W dniu badania należy pozostać na czczo (wyjątkiem są leki stale przyjmowane, które można popić 1-2 łyżkami wody), 2 godz. przed badaniem wykonać drugą ENEMĘ.

Po zakończeniu badania, celem uniknięcia dyskomfortu można zastosować Espumisan (3 x 2 tbl.) lub No-Spa (3 x 1 tbl.)

SPIROMETRIA

Polega na pomiarze maksymalnej ilości powietrza, które można nabrać
i wypuścić z płuc oraz na pomiarze szybkości przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Jest to badanie nieinwazyjne.

Przestrzeganie punktów 2-4 ma na celu zapobiec zaniżeniu wyniku badania

Odpowiednie przygotowanie pozwoli otrzymać w pełni wartościowy wynik badania.

USG
Jest jedną z nieinwazyjnych, niebolesnych metod obrazowania narządów
i tkanek ustroju ludzkiego przy pomocy fali ultradźwiękowej. Sposób ten pozwala na ocenę kształtu, wielkości i położenia narządu, a także powierzchni i wnętrza tych narządów. Z oceny echostruktury badanego narządu można wysnuć niektóre wnioski diagnostyczne dotyczące charakteru zmiany – zapalnej, zanikowej, zwyrodnieniowej czy nowotworowej. To samo odnosi się do tworów patologicznych położonych wewnątrz narządów, które najczęściej inaczej odbijają ultradźwięki niż otoczenie. Tkanka kostna oraz powietrze w przewodzie pokarmowym i płucach odbijają fale ultradźwiękowe całkowicie, dlatego niemożliwa jest ocena wnętrza kości i narządów leżących wewnątrzczaszkowo oraz żołądka czy jelit (są wypełnione powietrzem).

USG JAMY BRZUSZNEJ
Wykonuje się najczęściej w pozycji leżącej chorego na plecach. Lekarz pokrywa skórę specjalnym żelem w celu uzyskania pełnego kontaktu głowicy aparatu ze skórą
i wyeliminowania pęcherzyków powietrza. Substancja ta jest obojętna dla skóry i łatwo się zmywa woda z mydłem. Przesuwając głowicę aparatu uzyskuje sie obrazy całego badanego narządu, które widoczne są na ekranie monitora.

Do USG jamy brzusznej należy się odpowiednio przygotować

Dzień przed badaniem

6 godzin przed badaniem

USG DRÓG MOCZOWYCH, GRUCZOŁU KROKOWEGO ORAZ NARZĄDÓW RODNYCH KOBIETY
Warunkiem prawidłowego obrazowania ultrasonograficznego przez powłoki brzuszne narządów małej miednicy jest wypełnienie pęcherza moczowego. Pęcherz moczowy wypełniony moczem wypycha pętle jelitowe z miednicy małej i stanowi swoiste „okno ultrasonograficzne” umożliwiające obserwację narządów rodnych kobiety, gruczołu krokowego mężczyzny oraz pęcherza moczowego.

Sposób przygotowania do badania

Dzień przed badaniem

6 godzin przed badaniem

2 godziny przed badaniem

USG GINEKOLOGICZNE (TRANSVAGINALNE)
Badanie wykonuje się przy użyciu sondy przezpochwowej zabezpieczanej każdorazowo prezerwatywą. Nie ma konieczności wypełniania pęcherza moczowego.

USG PIERSI
Jest jednym z najważniejszych badań profilaktycznych, które wykrywa zmiany łagodne i nowotworowe. USG ma wiele zalet: jest badaniem nieinwazyjnym i bezpiecznym.
W przeciwieństwie do mammografii można je wielokrotnie powtarzać.

Profilaktycznie USG piersi należy robić raz w roku. USG piersi zaleca się wykonywać u kobiet poniżej 35 - 40 roku życia jako element diagnostyki uzupełniającej badanie piersi przez lekarza. Także u starszych kobiet, których piersi zawierają dużo tkanki gruczołowej lub włóknistej ultrasonografia powinna być wykonana jako badanie uzupełniające do mammografii.

Wskazaniem do badania mogą być różnego rodzaju stwardnienia, których wcześniej nie było - np. guzki, czy tzw. zaciągnięcie skóry, nietypowy wyciek z sutka u kobiet, które nie są w ciąży ani nie karmią, zmiany w brodawce lub guzki w dołach pachowych.

Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania, najlepiej wykonać je w pierwszej połowie cyklu miesiączkowego.

USG NACZYNIOWE METODĄ DOPPLERA
Jest badaniem ultrasonograficznym pozwalającym ocenić przepływ krwi w naczyniach krwionośnych i sercu. Można ocenić zmiany prędkości przepływu krwi w miejscu przeszkody wewnątrznaczyniowej czy przewężenia całego naczynia, przedstawić unaczynienie patologicznego guza oraz obliczyć ilościowe parametry przepływu krwi.

Wskazania do wykonania badania

Badanie wykonywane jest na zlecenie lekarza. Nie potrzeba specjalnego przygotowania pacjenta. Wyjątek stanowią badania wykonywane przez powłoki brzuszne: badanie tt. nerkowych, aorty brzusznej, tt. trzewnych (pnia trzewnego i tt. krezkowych), układu wrotnego, żyły głównej dolnej, żył biodrowych – tutaj obowiązuje przygotowanie jak do badania USG jamy brzusznej.

UROGRAFIA
Jest to radiologiczne badanie obrazujące drogi moczowe i czynność nerek przy użyciu środka cieniującego podanego dożylnie i wydalanego z moczem.

Za pomocą tego badania można określić dokładnie wielkość, kształt i położenie nerek i ocenić prawidłowość układu kielichowo-miedniczkowego. Badanie jest również pomocne w ustaleniu istnienia kamienia lub kamieni w układzie kielichowo-miedniczkowym lub w drogach wyprowadzających mocz. Badaniem tym można również ocenić skutki obecności kamienia lub kamieni w układzie moczowym. Za pomocą urografii można również stwierdzić istnienie torbieli lub guzów nerek. Na jej podstawie dokonuje się także oceny stopnia zalegania moczu w pęcherzu moczowym (np. w przypadku znacznego przerostu gruczołu krokowego).

Przygotowanie do badania

Na badanie należy zgłosić się ze skierowaniem od lekarza.

Informacje, które należy zgłosić wykonującemu badanie:

Przed badaniem:

W czasie badania

TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA

Jest badaniem wykorzystującym promienie rentgenowskie. Pacjent umieszczony na specjalnym ruchomym stole jest przesuwany do wnętrza aparatu.

Badanie umożliwia ocenę struktur anatomicznych i ewentualnych ich nieprawidłowości w ciele całego człowieka w płaszczyźnie poprzecznej i poprzez odpowiednie rekonstrukcje, także w innych płaszczyznach. Główną zaletą badania w stosunku do innych badań radiologii konwencjonalnej jest możliwość odróżnienia od siebie poszczególnych frakcji tkanek miękkich ustroju. Czasami, w celu dokładniejszej oceny danego obszaru, pacjentowi podaje się odpowiedni środek cieniujący.

Badanie jest wykonywane tylko na zlecenie lekarza.

Na badanie należy zgłosić się na czczo (co najmniej 6 godzin wcześniej nie należy przyjmować pokarmów stałych). W przypadku badania jamy brzusznej ważne jest przygotowanie pacjenta poprzez odpowiednie wypełnienie przewodu pokarmowego specjalnym środkiem kontrastowym. W tym celu przed rozpoczęciem badania pacjent musi wypić wodny roztwór środka kontrastowego. Aby wyeliminować powstanie zaburzeń obrazu spowodowanych ruchami jelit, w niektórych przypadkach wskazane jest wcześniejsze zastosowanie środków hamujących perystaltykę jelit. Unika się wykonywania badania u osób z klaustrofobią. Małym dzieciom przed badaniem podaje się środki uspokajające.

Informacje, które należy zgłosić wykonującemu badanie:

Przed badaniem:

W czasie badania

Podczas badania pacjent, pomimo zamknięcia ma ciągłą możliwość kontaktu z badającymi. W czasie badania pacjent powinien natychmiast zgłaszać:

• Wszelkie nagłe dolegliwości (np. uczucie klaustrofobii)
• Jakiekolwiek objawy po podaniu dożylnego środka cieniującego (duszność, zawroty głowy, nudności)